Piotr Orawski (1962 – 2013)

muzykolog, radiowiec i autor książek

O nadziei

Dodaj komentarz

28/06/2012 01:22:41

                                                                                                       Rafałowi

 

 Nadzieja jest takim dziwnym stanem emocjonalnym, z którym nie wiadomo, co można zrobić. Jest naszą codziennością w tym sensie, że w jakiś sposób chroni nas przed śmiercią, że daje nam złudną perspektywę życia niemal nieskończonego, chociaż każdy wie, że to niemożliwe. Z drugiej strony jest siłą napędzającą wiele ludzkich działań, jest swoistą „siłą życia”, tym pierwiastkiem, który życie podtrzymuje. Nadzieja jest czymś właściwie irracjonalnym, bo chociaż wszyscy wiemy, że żadnej władzy nad nami nie ma i mieć nie będzie, to i tak w nią wierzymy. Otóż to, właśnie, nadzieja jest domeną wiary, a nie wiedzy, o czym często nie pamiętamy. Jest ludzką perspektywą przedłużenia tego, co jest naszym ziemskim stanem posiadania, począwszy od dwóch spraw czy rzeczywistości najważniejszych: życia jako takiego, jako fenomenu, którego do końca pojąć nie umiemy, nie potrafimy wyjaśnić, i naszego ciała, które w młodości jest naszym największym przyjacielem, a na starość staje się najgorszym wrogiem. Nadzieja jest także bardzo ważnym obszarem naszej duchowości dlatego, że daje nam nadzieję, czyli tworzy w jakiś sposób samą siebie. Cóż byśmy bez niej zrobili? Chyba niewiele, bo jest to motor napędzający nasze życie, nasze istnienie. W znakomitym filmie Wernera Herzoga Nosferatu-Wampir jest taka przejmująca scena, w której ludzie zarażeni śmiertelną zarazą cieszą się, bawią i tańczą w opustoszałym i wymarłym mieście, w którym są jedynie szczury. Tam nie ma nadziei, tam jest determinacja śmierci, ale wbrew pozorom to jest świadectwo, czym nadzieja być może, czym być powinna. Przekonanie o własnej niezniszczalności i nieśmiertelności, a są to inne imiona nadziei, daje nam – zupełnie zresztą niepojętą siłę – do życia, do bycia, a także i zdrowia, jeśli nie jesteśmy terminalnie chorzy. Nawet wtedy jednak nadzieja ma walor czynnika terapeutycznego, pozwala bowiem, wykrzesać czasem te siły organizmu, których nie byliśmy dotąd świadomi. Nadzieja jest więc siłą jak najbardziej pozytywną, choć wielu z nas zdaje sobie sprawę, że jest to w gruncie rzeczy siła bezsilna, niezdolna uchronić nas przed tym, co nazywany losem albo Panem Bogiem. Nadzieja ma wszakże jeszcze inny wymiar, nie ten ostateczny, nie eschatologiczny, ale ten najbardziej codzienny, zwyczajny, ludzki. Kiedy zasypiamy, mamy zwykle tę oto świadomość, że jutro czekają na nas takie czy inne obowiązki, że coś trzeba zrobić, obojętnie czy w domu, czy w pracy, czy gdziekolwiek indziej. To też forma nadziei. Nadziei na aktywność, bycie, działanie. Nie mamy jednak żadnej pewności, że jutrzejszy dzień taką możliwość nam przyniesie. Na tym polega absurd i niedorzeczność tej sytuacji: nigdy nie wiemy, kiedy, jak i dlaczego nadzieja zostanie nam odebrana i w imię jakich sił albo racji. Łudzimy się, że nadzieja jest czymś stałym w naszym życiu i bardzo trudno jest pogodzić się nam, że tak nie jest. Jeszcze trudniej przychodzi nam rozpoznać, że nadzieja jest rzeczą przemijalną, jak wszystko, co dokonuje swych dni, zwłaszcza w wymiarze ludzkim. A jednak jest potrzebna, nawet jeśli jest słowem czy pojęciem pustym.

 

Czesław Miłosz

 Nadzieja

 

Nadzieja bywa, jeśli ktoś wierzy,

Że ziemia nie jest snem, lecz żywym ciałem,

I że wzrok, dotyk, ani słuch nie kłamie.

A wszystkie rzeczy, które tutaj znałem,

Są niby ogród, kiedy stoisz w bramie.

 

Wejść tam nie można. Ale jest na pewno.

Gdybyśmy lepiej i mądrzej patrzyli,

Jeszcze kwiat nowy i gwiazdę niejedną

W ogrodzie świata byśmy zobaczyli.

 

Niektórzy mówią, że nas oko łudzi

I że nic nie ma, tylko się wydaje,

Ale ci właśnie nie mają nadziei.

Myślą, że kiedy człowiek się odwróci,

Cały świat za nim zaraz być przestaje,

Jakby porwały go ręce złodziei.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s