Piotr Orawski (1962 – 2013)

muzykolog, radiowiec i autor książek

O nieczytelności tego świata

Dodaj komentarz

17/06/2012 11:35:42

Rafałowi

 

      Święty Augustyn mówił, że gdy się go o to nie pyta, wie, czym jest czas, ale gdy ktoś go o to zapyta, pojęcia o tym nie ma. W myśleniu jest wiele takich sytuacji dwuznacznych: wiedzy i niewiedzy, pewności i niepewności. Paul Celan napisał tekst niezwykły, krótki, ale jakże ważny:

 

NIECZYTELNOŚĆ tego

świata. Wszystko dwoiste.

 

Twarde zegary

przyznają rację godzinie rozpadu,

ochryple.

 

Ty, zakleszczony najgłębiej w sobie,

zostawiasz siebie

na zawsze.

 

[tłumaczył Ryszard Krynicki]

 

Jest takie przekonanie, że świat można przeczytać. Świata przeczytać nie można. Czytanie z zasady oznacza rozumienie, bo jego sensem jest język i semantyka. Jak zrozumieć rzeczywistość, która nie ma żadnej zrozumiałej logiki, ma może inną, ale nam niedostępną? Nieczytelność to właśnie oznacza. Genialna poetycka intuicja Paula Celana wskazuje na jedno przede wszystkim: na obszar naszej niewiedzy i związaną z tym konieczność umierania.Umierać musi, co ma żyć. Pisarz umarł, a więc żyć zaczyna. Te dwa znane cytaty oddają być może sens odchodzenia. Nie jest to jednak pewne, bo wpływu żadnego na to nie mamy.  Nieczytelność tego świata ma też inne ważne konsekwencje. Oznacza bowiem totalne niezrozumienie sensu naszego bycia i istnienia. Jak można żyć, nie wiedząc po co i dlaczego, mając w perspektywie śmierć? To te twarde zegary! Rozpad jest cechą naszego życia i naszej kondycji. Wszystko, co ma żyć, się rozpadnie. Zakleszczenie w sobie? To doświadczenie każdego z nas, prędzej czy później. Nieczytelność świata oznacza coś bardzo tragicznego; nieumiejętność otwarcia się na drugą osobę, ponieważ tak właśnie czytamy świat; czytanie świata ma twarz, oczy i emocje człowieka, którego kochamy. Widzimy to tylko wtedy, kiedy kochamy. To wtedy nic nas nie zakleszcza. To wtedy mamy perspektywę ostateczną, której i tak nie mamy, ale będąc tu, na ziemi, mamy jej złudną nadzieję. Nie przeczytamy tego świata. Przeczytajmy siebie. To wystarczy.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s